Penselen


penselen-1       penselen-2     penselen-3      penselen-4

Het haar

Tegenwoordig kunt u kiezen uit oneindig veel haarsoorten voor penselen. Dit is het allerbelangrijkste onderdeel van het penseel. Afhankelijk van het gebruiksdoel, de kwaliteit en de prijs worden verschillende haarsoorten verwerkt. Over het algemeen is dit dierlijk haar, maar ook synthetisch haar is tegenwoordig populair. Elke haarsoort bezit specifieke eigenschappen, die het karakter van de penselen bepalen. Elk haar bestaat uit miljoenen minutieuze schubjes die, bijeengebracht in een penseel, een grote hoeveelheid verf kunnen vasthouden.

Kolinsky roodmarterhaar

De staart van de in Noord-Siberië en in Mongolië levende Kolinsky roodmarter levert de allerbeste kwaliteit haar voor aquarelpenselen. Het haar garandeert een sublieme water- en verfopname, een uitstekende veerkracht en een lange levensduur. Het voordeel van een grote (verf)opnamecapaciteit is dat er een groot oppervlak bewerkt kan worden zonder de penselen steeds opnieuw van verf te voorzien. De haarbundel van Kolinsky heeft een schitterende punt, die alleen door Petit gris wordt geëvenaard. De scherpe haarpunt is belangrijk als u heel gedetailleerd wilt werken.

Roodmarterhaar

Penselen gemaakt met deze haarsoort hebben ook een uitstekende water-en verfopname, een prima veerkracht en een lange levensduur. Roodmarterhaar laat zich eveneens zetten tot een mooie, puntvormige bundel.
Deze penselen worden meestal ook gebruikt voor aquarelleren, daarnaast zijn ze heel geschikt voor andere waterige verven. Bovendien gebruikt de kunstschilder ze voor het aanbrengen van details met acryl- en olieverf. De voordelen zijn bijna te vergelijken met die van Kolinskyhaar.

Petit Gris of eekhoornhaar

De staart van de Russische of Canadese eekhoorn levert een haarsoort die uitmunt door zijn zachtheid en zijn wateropname. Dit haar wordt vrijwel uitsluitend gebruikt voor aquarelpenselen. Het is zeer zacht en heeft een bijzonder groot wateropnemend vermogen. Dat maakt een eekhoornhaarpenseel bij uitstek geschikt voor het maken van grote verwassingen, zoals bijvoorbeeld een wolkenrijke lucht.

Synthetisch haar

Door de schaarste aan marterhaar is er in de loop der jaren steeds geprobeerd om een synthetische haarsoort ter vervanging te ontwikkelen. Zo zou een penseel moeten ontstaan met dezelfde eigenschappen als roodmarterhaar, maar met een aantrekkelijkere prijs. Er worden polystervezels gebruikt met een hele fijne punt. Zo zijn penselen ontwikkeld die de eigenschappen van roodmarterhaar bijna benaderen. Het wateropnemend vermogen is wat lager dan dat van roodmarterhaar, maar het haar laat zich wel in een erg mooie vorm zetten. De combinatie van redelijke vochtopname en veerkracht maakt het filamentpenseel voor alle verfsoorten geschikt.

Gebleekt varkenshaar

Dit haar bezit een aantal sublieme eigenschappen. Het is stug en toch bijzonder soepel en veerkrachtig. Het haar loopt in diverse fijne punten uit (dode punten, ook wel vaantjes genoemd), dat gebundeld een borstelig uiterlijk heeft. Het haar heeft een zeer hoge opname van pasteuze verf en is daarnaast bijzonder slijtvast. Eigenschappen die vooral tot hun recht komen bij het schilderen met olie-en acrylverf.

Runderorenhaar

Penselen met dit haar zijn in verschillende kleuren te verkrijgen (zwart, licht-en donkerbruin). Het heeft een goede verf- en wateropname, is redelijk veerkrachtig en heeft een lange levensduur. Penselen die gemaakt zijn met dit haar zijn voor diverse verfsoorten geschikt.

Dassenhaar

Dassenhaar heeft een onmiskenbare kleur: licht aan de toppen en donkerder in het midden. Karakteristiek is ook de lichte kromming van het haar. Het meeste haar komt van de rug van de das, waar het haar zijn optimale lengte van ongeveer 12cm heeft. Dassenhaar is niet geschikt voor waterverdunbare verfsoorten.


Vorm

Penselen bestaan in een grote verscheidenheid van vormen, die allerlei alternatieve toepassingen mogelijk maken. Ronde waspenselen voor omvangrijke gewassen, angle penselen voor detais, kattentongen voor zachtere randen, riggers of slepers voor lange, dunne lijnen en waaierpenselen voor een tere overgang. Ronde penselen met een fijnere punt voor dunnere en meer beheerste lijnen, platte penselen voor grotere oppervlakten,...


Vorm van de steel

Bij de vormgeving van de stelen is specifiek gekeken naar de balans en het comfort tijdens het schilderen. Stelen zijn in diverse lengten beschikbaar; van typische korte stelen voor aquarellisten tot hele lange voor olieverf.


Verzorging

Kostbare penselen gaan langer mee, als ze na gebruik zorgvuldig worden schoongemaakt.
Enkele tips:
- veeg de penselen eerst af aan een doekje. Bij olie- en acrylverf de restanten verf vanuit de huls voorzichtig (met de vingertoppen) naar de top van de haarbundel drukken. Dit voorkomt dat de verfresten in de haarbundel opdrogen en het haar volledig vervormt
- resten van aquarel-, plakkaat- of acrylverf daarna verwijderen door spoelen met water; olieverfresten met (reukloze) white spirit
- daarna wassen in de handpalm met lauw water en huishoudzeep, totdat er geen verf meer afkomt
- grondig naspoelen met schoon water en uitslaan
- breng de haarbundel in de oorspronkelijke vorm terug en laat de penselen met de haren omhoog in een pot drogen


Herstellen

Synthetische vezels die op een ruwe ondergrond worden gebruikt, kunnen uiteindelijk zodanig omknikken dat ze geen perfecte punt meer kunnen vormen. In dat geval kan het poyester soms als volgt weer recht worden gemaakt: doop de penselen enkele minuten in gekookt en iets afgekoeld water, sla het water eruit, breng de kop met een oplossing van Arabische gom weer in vorm en laat hem drogen. Spoel de penselen vóór gebruik uit.

 

 

Paletmessen

Naast de penselen wordt er ook veel met paletmessen geschilderd. Paletmessen hebben het voordeel dat er meer verf in één keer kan aangebracht worden, bijvoorbeeld om stuctuur in het schildersdoek te brengen.  Paletmessen zijn er in allerlei modellen, zo heb je de stompe, de hoekige en de scraper schildersmessen. Kader & Kwast heeft het assortiment Talens paletmessen, de Liquitex standaard paletmessen en de Liquitex grote paletmessen.


 varkenspenselen-5      penselen-6       penselen-7